Hoe werkt erfbelasting?

  • 6 september 2022

In dit artikel

Hoe werkt erfbelasting?

Als iemand overlijdt gaat zijn/haar erfenis naar de erfgenamen. Een erfenis bestaat uit alle bezittingen en schulden die een overleden persoon achterlaat. Bijvoorbeeld een geldbedrag, de overwaarde van een eigen woning of een kostbaar voorwerp.

Zijn er meer bezittingen dan schulden? Dan moeten de erfgenamen, de personen die de erfenis ontvangen, hierover erfbelasting betalen. Hoeveel erfbelasting betaald moet worden hangt af van twee zaken.

  1. De relatie van de erfgenaam met de overledene. Hoe dichter de erfgenaam bij de overledene staat des te minder belasting er hoeft te worden betaald. Een zoon betaalt bijvoorbeeld minder erfbelasting dan een neef.
  2. De waarde van de erfenis. Iedereen die erft krijgt een bepaalde vrijstelling. Over het deel van de erfenis dat onder de hoogte van deze vrijstelling valt hoeft geen belasting betaalt te worden.

In het onderstaande artikel vertellen we meer uitgebreid hoe dit werkt. En hoe je het betalen van erfbelasting kunt voorkomen of uit kunt stellen.

Waarover betaal je erfbelasting?

Als je een erfenis ontvangt dan moet je daar erfbelasting over betalen. Iemands erfenis bestaat uit alle bezittingen en schulden van deze persoon. Ook wel het vermogen genoemd. Denk hierbij aan het geldbedrag dat op een spaarrekening staat. Maar ook aan de spullen die in huis staan, sieraden, schilderijen, enz. Vaak speelt de eigen woning ook een belangrijke rol. Als de WOZ waarde van de woning hoger is dan de hypotheekschuld dan is er sprake van overwaarde. Hoewel deze waarde pas beschikbaar is als de woning wordt verkocht moet deze toch worden meegerekend voor de erfbelasting. Het kan dus gebeuren dat de erfgenaam erfbelasting moet betalen maar niet over voldoende geld beschikt om dit te doen.

Een voorbeeld:

Harry en Liesbeth van Buren zijn getrouwd in gemeenschap van goederen en hebben twee kinderen: Bart en Suzan. Bart is getrouwd met Sofie en heeft twee dochters. Suzan woont samen met Ruud en heeft geen kinderen. Harry en Liesbeth hebben een vermogen van € 360.000:

Waarde
WOZ waarde woning + € 350.000
Hypotheekschuld – € 15.000
Spaargeld + € 25.000
Totaal € 360.000

 

Van de € 360.000 euro vermogen zit € 335.000 euro vast in het huis. Er is € 25.000 euro vrij vermogen beschikbaar.

Vanuit je eigen huis je notaris zaken online regelen

Wie erft wat?

In het wettelijk erfrecht is geregeld hoe een erfenis moet worden verdeeld. Belangrijk om te weten is dat ongetrouwde / niet geregistreerde partners niet automatisch erven. Hetzelfde geldt voor stief- en pleegkinderen. In een testament kan hiervan afgeweken worden. Hierover later meer.

Terug naar het voorbeeld. Indien Jan overlijdt erven Liesbeth, Bart en Suzan. De erfenis van Jan is € 180.000 (de andere € 180.000 is namelijk al van Liesbeth). Liesbeth, Bart en Suzan erven alledrie een derde. Dus € 60.000 per persoon. Sinds 2003 geldt dat Bart en Suzan hun erfdeel niet mogen opeisen zolang Liesbeth nog leeft. Zij erven dus alleen op papier. Nel mag over het hele vermogen beschikken en dit ook opmaken.

In dit artikel lees je hoe dit precies werkt en wie er erft volgens de wet.

Vrijstelling erfbelasting 2022

Om te bepalen of en hoeveel erfbelasting er betaald moet worden wordt eerst gekeken naar de vrijstelling. Dit is het deel van de erfenis waarover geen belasting betaald hoeft te worden. Voor 2022 gelden de volgende bedragen:

Relatie Vrijstelling
Partner/echtgenoot € 680.645
Kind/pleegkind/stiefkind/kleinkind € 21.559
Kind met een handicap € 64.666
Ouder € 51.053
Andere erfgenaam € 2.274

 

In het voorbeeld betaalt Liesbeth geen erfbelasting over haar deel. De erfenis is lager dan de vrijstelling. Over het deel van Bart en Suzan moet wel erfbelasting worden betaald. Namelijk bij beiden over € 60.000 – € 21.599 (vrijstelling kinderen) = € 38.441. Het belastingbedrag hangt af van het tarief.

Tarieven erfbelasting 2022

Over het bedrag van de erfenis dat boven de vrijstelling uitkomt moet erfbelasting worden betaald. Net als bij de vrijstelling hangt het tarief voor de erfbelasting af van de relatie tussen de overleden persoon en de erfgenaam. Hoe dichter iemand bij de overleden persoon staat, hoe lager het percentage erfbelasting dat moet worden betaald. De tarieven van 2022 zijn als volgt:

 

Tabel: Tarief erfbelasting 2022

Waarde erfenis (bedrag boven vrijstelling) Partner en (pleeg-)kinderen Kleinkinderen Overige erfgenamen
€ 0 – € 130.424 10% 18% 30%
€ 130.424 en meer 20% 36% 40%

 

In het voorbeeld moet over de erfdelen van Bart en Suzan belasting worden betaald over elk een bedrag van € 38.401. Zij zijn beiden kind van Harry. Daarmee betalen ze 10% belasting. In dit geval een bedrag van € 3.844 per kind. Aangezien het erfdeel niet opeisbaar was en Liesbeth nog over al het vermogen mag beschikken dient zij de erfbelasting van 2 x €3.844 te betalen (€ 7.688). Er zullen ook kosten gemaakt moeten worden voor de uitvaart van Harry. Daardoor zal de spaarpot van Liesbeth (€ 25.000) snel leeg raken.

Delen via

Een maatwerk testament voor iedereen!

Ontdek

Gratis

Ontdek hoe je ideale testament er uit ziet en bepaal later of en hoe je er verder wilt.

Doe het zelf

Per testament €245

Maak zelf je testament, laat ons het controleren, teken bij een Notaris bij jou in de buurt.

Laat je helpen

Per testament €245
+
Eenmalig €99

Maak samen met een erfrechtspecialist je testament en teken bij een Notaris bij jou in de buurt.

Wij werken samen met Testamenttest.nl

Wij werken samen met Testamenttest.nl

Testamenttest is een onafhankelijke test om te bepalen of jij een testament nodig hebt. Het is gemaakt op basis van een aantal eenvoudige vragen om snel en eenvoudig meer duidelijkheid te krijgen over je eigen situatie en mogelijkheden. TestamentTest werkt samen met Goede Doelen Nederland (branche organisatie van goede doelen) en is een samenwerking tussen deskundige notarissen en fiscalisten. De teksten en adviezen worden regelmatig gecontroleerd en staan onder redactie van Mr Bart Lever.

Vul hier je testamentest in