Hoe erfbelasting ontwijken?
Laatst bijgewerkt: 18-10-2026
Erfbelasting helemaal ontwijken kan niet, verlagen vaak wel. In 2026 erft uw partner tot € 828.035 belastingvrij, uw kind tot € 26.230 en een ouder tot € 62.110.
Het belangrijkste in het kort
- Erfbelasting helemaal ontwijken kan niet. Verlagen kan vaak wel, door op tijd te schenken en de verdeling vast te leggen in een testament.
- In 2026 erft uw partner tot € 828.035 belastingvrij, uw kind tot € 26.230 en een ouder tot € 62.110.
- Begin op tijd: overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan telt die schenking alsnog mee voor de erfbelasting.
- Stem de verdeling af op de vrijstellingen en leg dat vast. Een testament opstellen kan online vanaf € 445; u betaalt pas na het controlegesprek.
U kunt erfbelasting niet helemaal vermijden, maar u kunt het bedrag vaak wel verlagen, onder andere door goede keuzes vast te leggen in een testament. Hoeveel erfbelasting wordt betaald hangt af van wie er erft, welke vrijstellingen gelden en hoe de erfenis is verdeeld. Zonder testament liggen deze keuzes vast volgens de wet en blijven mogelijkheden om belasting te besparen vaak onbenut.
Als u niets regelt, valt uw nalatenschap in veel gevallen terug op de wettelijke verdeling en benut u fiscale mogelijkheden (zoals sturen op vrijstellingen en flexibiliteit in de verdeling) minder goed, waardoor erfgenamen sneller erfbelasting betalen.
Het risico van “niets doen” is dat uw nabestaanden achteraf weinig kunnen bijsturen en onbedoeld meer belasting betalen dan nodig.
Wat moet ik doen? Breng uw gewenste verdeling (partner/kinderen/overigen) in lijn met de vrijstellingen en leg dit vast in een testament.
Inleiding
Niemand betaalt graag te veel belasting. Zeker niet over geld waar al een leven lang voor gewerkt is. Toch laten veel mensen duizenden euro’s liggen doordat ze geen testament hebben.
De vraag “Hoe kan ik erfbelasting ontwijken?” is dan ook heel logisch. Hoewel u de belastingdienst nooit helemaal kunt passeren, zijn er slimme, legale routes om de aanslag flink te verlagen. Of het nu gaat om schenken met warme hand of een slim testament: in dit artikel leggen we uit wat voor u het gunstigst is.
Met een testament opstellen kunt u erfbelasting vaak aanzienlijk verlagen, doordat u slim gebruikmaakt van vrijstellingen en fiscale mogelijkheden.
Hoe werkt erfbelasting in het kort
Als u overlijdt dan moeten de personen die geld of spullen van u erven daar meestal belasting over betalen. Dit heet erfbelasting en wordt ook wel successierecht genoemd.
Hoeveel ze moeten betalen hangt af van twee dingen:
- De relatie tussen de persoon die erft en u. Een partner of kind betaalt minder dan een vriend of nicht.
- De hoogte van het bedrag dat iemand krijgt. Over een groter bedrag moet u meer belasting betalen.
Uw erfgenamen hoeven niet over alles belasting te betalen. Partners mogen eerst € 828.035 krijgen zonder belasting, kinderen € 26.230. Over wat ze meer krijgen moeten ze wel belasting betalen.
Als u precies wilt weten hoe dit werkt en wat de exacte tarieven zijn lees dan: Tarieven en vrijstellingen erfbelasting 2026.
Voordat u gaat besparen, is het slim om eerst inzicht te krijgen in wat uw erfgenamen nu zouden betalen. Bereken eerst hoeveel erfbelasting u nu betaalt — zo weet u precies waar de grootste bespaarkansen liggen.
Erfbelasting ontwijken: wat te doen?
Er zijn manieren waarop u erfbelasting kunt verminderen of zelfs voorkomen. Hieronder volgen een aantal tips:
Schenken tijdens leven:
Door tijdens uw leven alvast een deel van uw vermogen te schenken aan uw erfgenamen, kunnen zij dit bedrag vrij van erfbelasting ontvangen. Dit kan voordelig zijn als u bijvoorbeeld al op leeftijd bent en verwacht dat uw erfgenamen anders veel erfbelasting zullen moeten betalen. Er gelden wel bepaalde voorwaarden en regels voor schenken, zoals een jaarlijkse vrijstelling en beperkingen voor schenkingen aan kinderen.
Let op de 180-dagenregel
Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan ziet de Belastingdienst die schenking als onderdeel van de erfenis. Komt het geschonken bedrag samen met de erfenis boven de vrijstelling uit, dan betaalt de ontvanger er alsnog erfbelasting over. De executeur of de erfgenamen geven de schenking aan in de aangifte erfbelasting.
Hierop bestaan twee uitzonderingen: een schenking aan een ANBI, en een schenking waarvoor de ontvanger de eenmalig verhoogde vrijstelling gebruikt. Schenken om erfbelasting te besparen werkt dus alleen als u er op tijd mee begint — niet meer op het laatste moment.
Opstellen van een testament:
Een testament opstellen is één van de meest effectieve manieren om erfbelasting te beperken. Er gelden verschillende vrijstellingen voor erfbelasting, afhankelijk van de relatie tussen de overledene en de erfgenamen. Zo is er bijvoorbeeld een hoge vrijstelling voor echtgenoten en geregistreerde partners, en een lagere vrijstelling voor kinderen en kleinkinderen.
In uw testament kunt u bepalen wie welk deel van uw erfenis krijgt. U kunt daarmee de bedragen afstemmen op de hoogte van de vrijstellingen die uw erfgenamen hebben. Sommige mensen nemen een goed doel op in hun testament. Goede doelen met een ANBI-status betalen geen erfbelasting over wat zij uit een nalatenschap ontvangen.
In uw testament kunt u ook een opvullegaat opnemen. Dit is een optie waarmee uw erfgenamen, nadat u bent overleden, de verdeling nog kunnen aanpassen om optimaal gebruik te maken van de vrijstellingen.
Door slim gebruik te maken van schenkingen, het opstellen van een testament en vrijstellingen kunt u dus flink besparen op de erfbelasting en kunt u het betalen hiervan ontwijken.
Schenken of erven: wat is gunstiger?
Bij het overdragen van vermogen van ouders naar kinderen wordt er vaak gedacht aan erven. Echter kan schenken tijdens leven ook een optie zijn. Wat is nu eigenlijk gunstiger: schenken of erven? Hieronder zullen we uitleggen wat de verschillen zijn en wat de voor- en nadelen van beide opties zijn.
Schenken
Bij schenken wordt er al tijdens leven vermogen overgedragen van de ouders naar de kinderen. Dit kan zowel eenmalig als periodiek. Bij schenkingen boven een bepaald bedrag moet er schenkbelasting worden betaald, maar schenken kan ook zorgen voor een vermindering van de uiteindelijke erfbelasting.
Voordelen van schenken
- Vermogen wordt al tijdens leven overgedragen, waardoor de kinderen er direct gebruik van kunnen maken.
- Het geschonken vermogen kan niet meer worden belast met erfbelasting.
- Schenkingen zijn ook vrijgesteld tot een bepaald bedrag.
- U kunt elk jaar een bedrag schenken dat onder de vrijstelling blijft.
Nadelen van schenken
- Het kan nadelig zijn voor de eigen financiële situatie van de ouders.
- Bij periodieke schenkingen moet er ieder jaar aangifte worden gedaan voor de schenkbelasting.
Erven
Bij erven wordt het vermogen pas na het overlijden van de ouders overgedragen naar de kinderen. Het bedrag dat geërfd wordt, is belast met erfbelasting. De hoogte van de erfbelasting is afhankelijk van het bedrag dat geërfd wordt en de relatie tussen de erfgenamen en de overledene.
Voordelen van erven
- Er hoeft geen belasting te worden betaald zolang het geërfde bedrag onder de vrijstelling valt.
- Het kan gunstig zijn voor de financiële situatie van de ouders, omdat zij het vermogen tot hun overlijden kunnen behouden.
Nadelen van erven
- Het kan langer duren voordat de kinderen het vermogen kunnen gebruiken.
- Het geërfde vermogen is nog niet belast met erfbelasting, waardoor dit bedrag in principe zwaarder belast kan worden.
Wat gunstiger is, schenken of erven, hangt af van de persoonlijke situatie van de ouders en de kinderen.
| Schenken (tijdens leven) | Erven (na overlijden) | |
|---|---|---|
| Belastingsoort | Schenkbelasting | Erfbelasting |
| Moment van heffing | Direct bij de schenking | Na overlijden van de erflater |
| Vrijstellingen | Jaarlijkse en soms eenmalig verhoogde schenkvrijstellingen (afhankelijk van relatie en doel). | Vrijstellingen voor partner, kinderen en overige erfgenamen; hoogte verschilt per relatie. |
| Invloed op vermogen | Vermogen verlaat direct het bezit van de schenker. | Vermogen blijft beschikbaar tot het overlijden. |
| Flexibiliteit | Beperkt nadat de schenking is gedaan; terugdraaien is meestal niet mogelijk. | Verdeling en fiscale keuzes kunnen vooraf worden gestuurd via een testament. |
| Wanneer gunstig? | Als vrijstellingen slim worden benut en de schenker het vermogen kan missen. | Als de verdeling en vrijstellingen goed zijn vastgelegd en flexibiliteit gewenst is. |
Vrijstelling van erfbelasting
Erfgenamen kunnen te maken krijgen met erfbelasting, maar er zijn vrijstellingen van toepassing die kunnen helpen bij het verminderen of voorkomen van deze belasting. Het bedrag van de vrijstelling verschilt per persoon en per situatie.
Hieronder volgt een overzicht van de vrijstellingen die gelden voor de meest voorkomende erfgenamen:
- Partners hebben in 2026 een vrijstelling van € 828.035. Dit betekent dat de partner tot dit bedrag belastingvrij erft.
- Kinderen en kleinkinderen hebben in 2026 een vrijstelling van € 26.230
- Ouders hebben in 2026 een vrijstelling van € 62.110. Erven beide ouders, dan geldt dit bedrag voor hen samen
- Overige erfgenamen hebben in 2026 een vrijstelling van € 2.769
Welke vrijstelling geldt, hangt af van uw relatie tot de overledene — niet van de omvang van de nalatenschap. Erft u minder dan uw vrijstelling, dan betaalt u geen erfbelasting.
Conclusie: een testament helpt u erfbelasting te besparen
In dit artikel hebben we besproken waarom het belangrijk is om een testament op te stellen. We hebben ook gekeken naar manieren om erfbelasting te verminderen of te voorkomen, zoals schenken tijdens leven, het opstellen van een testament en het benutten van vrijstellingen. Vervolgens hebben we gekeken naar de voor- en nadelen van schenken en erven en hebben we de vrijstellingen voor erfbelasting besproken die gelden voor partners, kinderen, kleinkinderen, ouders en overige erfgenamen. Dit met als doel om het betalen van erfbelasting te ontwijken.
Regel uw testament nu bij Thuisnotaris
Wilt u zeker weten dat uw nalatenschap precies wordt verdeeld zoals u dat wilt? En tegelijkertijd de erfbelasting tot een minimum beperken? Dan is het tijd om actie te ondernemen!
Bij Thuisnotaris maken we het opstellen van een testament makkelijk en betaalbaar!
