- Kennisbank ›
- Erfbelasting 2025 & 2026: tarieven, vrijstellingen en uitleg
Erfbelasting 2025 & 2026: tarieven, vrijstellingen en uitleg
Laatst bijgewerkt: 06-09-2022
Erfbelasting is de belasting die u betaalt over een erfenis. Hoeveel u precies betaalt, hangt af van twee zaken: uw relatie tot de overledene en de hoogte van het bedrag dat u ontvangt.
Wilt u direct weten waar u aan toe bent? In de tabel hieronder vindt u de actuele vrijstellingen en tarieven voor 2025 en 2026.
Tarieven en vrijstellingen erfbelasting 2025 & 2026
In 2026 zijn de vrijstellingen verhoogd door inflatiecorrectie. Tot het bedrag van de vrijstelling betaalt u 0% belasting. Komt de erfenis daarboven? Dan betaalt u alleen belasting over het deel dat boven de vrijstelling uitkomt.
Let op: Voor de erfbelasting gelden altijd de tarieven en vrijstellingen van het moment van overlijden.
| Relatie tot overledene | Vrijstelling 2025 | Vrijstelling 2026 | Tarief (schijf 1*) | Tarief (schijf 2*) |
|---|---|---|---|---|
| Partner (Gehuwd/Samenwonend) | € 804.698 | € 828.035 | 10% | 20% |
| Kind | € 25.490 | € 26.230 | 10% | 20% |
| Kleinkind | € 25.490 | € 26.230 | 18% | 36% |
| Kind met beperking | € 76.453 | € 78.671 | 10% | 20% |
| Ouder(s) | € 60.359 | € 62.110 | 30% | 40% |
| Overig (Broer, zus, vriend) | € 2.690 | € 2.769 | 30% | 40% |
*Let op: De grens tussen het lage tarief (Schijf 1) en het hoge tarief (Schijf 2) verschilt per jaar. In 2025 ligt de grens op € 154.197. In 2026 is deze grens verhoogd naar € 158.669.
Wilt u meer lezen over de tarieven in 2026?
Bekijk onze uitgebreide analyse voor erfbelasting 2026.
Doet u aangifte over een overlijden in 2024 of eerder?
Let op: Voor de erfbelasting gelden altijd de tarieven en vrijstellingen van het moment van overlijden.
- Is de persoon overleden in 2024? Gebruik dan niet bovenstaande tabel, maar bekijk de Tarieven & Vrijstellingen 2024.
- Is de persoon overleden in 2023? Bekijk dan de Tarieven & Vrijstellingen 2023
Hoeveel belasting betaal ik over een erfenis?
Je betaalt erfbelasting over de waarde van de erfenis minus jouw persoonlijke vrijstelling. Het bedrag dat overblijft, wordt belast volgens het tarief dat bij jouw relatie tot de overledene hoort.
Simpel gezegd is de rekensom:
- Totale waarde erfenis (bezittingen min schulden en uitvaartkosten).
- Eraflen: Jouw persoonlijke vrijstelling (zie tabel hierboven).
- Resultaat: Het belastbare bedrag.
- Berekening: Over dit belastbare bedrag betaal je 10%, 20%, 30% of 40% belasting.
Rekenvoorbeeld:
Stel, je ontvangt in 2025 als kind € 35.490,-.
1. Je trekt de vrijstelling van € 25.490,- eraf.
2. Er blijft € 10.000,- over waarover je belasting betaalt.
3. Omdat je een kind bent, betaal je 10% over die € 10.000,-.
4. Te betalen erfbelasting: € 1.000,-.
Wil je de exacte regels en rekenvoorbeelden voor 2025 zien? Bekijk dan onze uitgebreide gids: Erfbelasting 2025: Alle details.
Speciale rekenregel: Korting bij wettelijke verdeling
Als één van je ouders overlijdt en er is geen testament (of een standaard langstlevende testament), geldt de wettelijke verdeling. De langstlevende partner krijgt alles, en de kinderen krijgen een “tegoedbon” (vordering). Die wordt pas uitbetaald als de langstlevende partner overlijdt.
Omdat je als kind moet wachten op je geld, vindt de Belastingdienst dat deze erfenis op papier minder waard is. Je betaalt daarom niet over het volledige bedrag erfbelasting, maar over een lager bedrag. Dit noemen we het bloot eigendom.
Hoe werkt deze korting?
De hoogte van de korting hangt af van de leeftijd van de langstlevende partner (jouw ouder of stiefouder). De regel is simpel: hoe jonger de langstlevende partner, hoe langer de kinderen waarschijnlijk moeten wachten, en hoe hoger de korting.
De fiscus gebruikt hiervoor een vaste tabel. Deze is gebaseerd op een fictieve rente van 6% per jaar dat je moet wachten.
| Leeftijd langstlevende partner | Factor | Waarde van het vruchtgebruik |
|---|---|---|
| 60 t/m 64 jaar | 9 | 54% (9 x 6%) |
| 65 t/m 69 jaar | 8 | 48% (8 x 6%) |
| 70 t/m 74 jaar | 7 | 42% (7 x 6%) |
| 75 t/m 79 jaar | 6 | 36% (6 x 6%) |
| 80 t/m 84 jaar | 5 | 30% (5 x 6%) |
Rekenvoorbeeld:
Stel, je erft als kind op papier € 100.000,-. De langstlevende ouder is 72 jaar.
1. De “wachttijd” (het vruchtgebruik) is volgens de tabel 42% waard (€ 42.000,-).
2. Dit bedrag trek je af van jouw erfenis: € 100.000 – € 42.000 = € 58.000,-.
3. Je betaalt nu erfbelasting over € 58.000,- in plaats van over de volle € 100.000,-.
Geldt dit alleen bij de wettelijke verdeling?
Nee, deze rekenmethode wordt fiscaal toegepast in alle situaties waarin de ene persoon het eigendom krijgt (het kind), maar de andere persoon het gebruik houdt (de partner). Dit komt voor bij:
- De wettelijke verdeling (standaard als er geen testament is).
- Testamenten waarin een “vruchtgebruik-legaat” is opgenomen.
- Oude testamenten van vóór 2003 (Ouderlijke Boedelverdeling).
Bij een modern tweetrapstestament werkt dit anders: daar erft de partner eerst alles (en betaalt daar belasting over), en erven de kinderen pas later. Daar is deze korting dus niet van toepassing.
Wanneer moet ik erfbelasting betalen?
Je moet de aangifte erfbelasting indienen binnen 8 maanden na het overlijden.
Het proces verloopt meestal in deze stappen:
- Overlijden: De Belastingdienst wordt automatisch op de hoogte gesteld door de gemeente.
- Brief: De contactpersoon (vaak de partner of oudste kind) ontvangt binnen 4 maanden een uitnodiging om aangifte te doen.
- Aangifte: Je vult de aangifte in (online of op papier). Dit moet voor de deadline van 8 maanden gebeuren.
- Aanslag: Na het indienen ontvang je een voorlopige of definitieve aanslag.
- Betalen: Na ontvangst van de aanslag heb je 6 weken de tijd om het bedrag over te maken.
Let op: Lukt het niet om binnen 8 maanden aangifte te doen? Vraag dan tijdig uitstel aan, anders brengt de Belastingdienst belastingrente in rekening. Dit percentage is fors (minimaal 4%).
Hoe kan ik erfbelasting besparen?
Erfbelasting besparen doe je door tijdens je leven actie te ondernemen. Als je wacht tot er niets geregeld is, geldt de standaard wettelijke verdeling. Hierdoor betalen erfgenamen vaak onnodig veel belasting.
Dit zijn de drie meest effectieve manieren om de belastingdruk te verlagen:
| Methode | Hoe werkt het? | Effect op erfbelasting |
|---|---|---|
| 1. Testament met Opvullegaat | De langstlevende partner kan na overlijden schuiven met erfdelen. | Je benut de vrijstellingen van partner én kinderen optimaal (tot € 0 belasting). |
| 2. Schenken bij leven | Je geeft nu al geld aan kinderen (“de warme hand”). | Wat je nu schenkt, valt later niet meer in de erfenis (en dus geen 10-20% taks). |
| 3. Kleinkindlegaat | Je laat in je testament een bedrag direct na aan kleinkinderen. | Kleinkinderen hebben een eigen vrijstelling (ca. € 25.000). Hiermee sla je een generatie over. |
Expert aan het woord
Onze vaste partner, notaris mr. Bart Lever, zegt hierover:
“Ik zie vaak dat mensen denken dat de wettelijke verdeling ‘gratis’ is. Maar zonder testament betalen kinderen vaak direct belasting over hun kindsdeel, terwijl dat geld nog vastzit in het huis van de langstlevende ouder. Met een slim testament, bijvoorbeeld met een opvullegaat, voorkom je dat de weduwe of weduwnaar deze belasting moet voorschieten.”
Huis erven en erfbelasting: Waar moet je op letten?
Erf je een woning? Dan is de WOZ-waarde op de peildatum (1 januari van het jaar van overlijden of het jaar erna) leidend voor de belasting, niet de verkoopwaarde.
Is de woning hypotheekvrij of is er veel overwaarde? Dan kan de erfbelasting hoog oplopen. Omdat het geld “in de stenen” zit, hebben erfgenamen soms moeite om de belastingaanslag direct te betalen.
Oplossing: In een testament kun je opnemen dat de erfbelasting pas betaald hoeft te worden als de langstlevende partner de woning verkoopt of overlijdt.
Voorkom dat de belastingdienst te veel erft
Erfbelasting is complex, maar met de juiste voorbereiding kun je de rekening voor je nabestaanden flink verlagen. De wettelijke standaardregels zijn zelden de voordeligste optie.
Bij Thuisnotaris helpen we je om dit slim te regelen. Je stelt bij ons eenvoudig online een testament op, inclusief besparende clausules zoals het opvullegaat en kleinkindlegaat. Wij zijn de enige online partij waar je altijd een persoonlijk controlegesprek krijgt met een erfrechtspecialist. Zo weet je zeker dat jouw erfenis goed (en voordelig) terechtkomt.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
- Moet ik belasting betalen over een kleine erfenis?
Niet altijd. Als het bedrag dat je ontvangt lager is dan jouw vrijstelling (zie de tabel bovenaan deze pagina), hoef je geen erfbelasting te betalen en vaak ook geen aangifte te doen.
- Is een erfenis belastbaar inkomen voor de inkomstenbelasting?
Nee, een erfenis is geen inkomen. Je betaalt er dus geen inkomstenbelasting over in Box 1. Wel telt de erfenis mee voor je vermogen in Box 3. Als je door de erfenis boven het heffingsvrij vermogen uitkomt, ga je vermogensrendementsheffing betalen.
- Wie is verantwoordelijk voor de aangifte erfbelasting?
Alle erfgenamen zijn samen verantwoordelijk. Vaak wijzen de erfgenamen één persoon aan (of er is een executeur in het testament benoemd) die de aangifte voor iedereen tegelijk invult.
- Wat als ik de erfbelasting niet kan betalen?
Als het geld vastzit in een woning, kun je de Belastingdienst vragen om uitstel van betaling. In uitzonderlijke gevallen is een betalingsregeling mogelijk. Een goed testament voorkomt dit probleem vaak vooraf.
- Betalen kleinkinderen meer belasting dan kinderen?
Het tarief voor kleinkinderen is iets hoger (18% in de eerste schijf, tegenover 10% voor kinderen). Echter, kleinkinderen hebben wel een even hoge vrijstelling als kinderen (ruim € 25.000). Dit maakt nalaten aan kleinkinderen via een testament (het kleinkindlegaat) fiscaal zeer aantrekkelijk.
- We woonden samen zonder contract, heb ik recht op de hoge partnervrijstelling?
Niet automatisch. Als je samenwoont zonder getrouwd te zijn of geregistreerd partnerschap, ziet de Belastingdienst jullie alleen als fiscale partners voor de erfbelasting als je aan strikte voorwaarden voldoet.
Je moet minimaal 6 maanden samen op hetzelfde adres ingeschreven staan én een notarieel samenlevingscontract hebben. Heb je dat niet? Dan heb je slechts recht op de basisvrijstelling van ruim € 2.000,- in plaats van de ruim € 795.000,-.
- Welke kosten mag ik aftrekken van de erfenis?
Je mag niet alle kosten aftrekken. De uitvaartkosten (begrafenis of crematie, grafsteen, koffietafel) zijn aftrekbaar, voor zover deze niet gedekt worden door een uitvaartverzekering.
Kosten die je niet mag aftrekken zijn:
- De kosten voor de verklaring van erfrecht.
- De kosten voor de executeur.
- Makelaarskosten voor de verkoop van de woning.
- Erfbelasting zelf.
- Ik heb vlak voor het overlijden een schenking gekregen, telt dit mee?
Ja, hier geldt de 180-dagenregel. Als de overledene binnen 180 dagen na de schenking overlijdt, telt de Belastingdienst het bedrag van de schenking op bij de erfenis. Je betaalt er dan erfbelasting over. Heb je al schenkbelasting betaald? Dan mag je die verrekenen, zodat je niet dubbel betaalt.
- Moet ik erfbelasting betalen als de erflater in het buitenland woonde?
Dat hangt ervan af hoe lang de overledene al weg was uit Nederland.
- Was de overledene een Nederlander die minder dan 10 jaar geleden emigreerde? Dan moet je in Nederland erfbelasting betalen (woonplaatsfictie).
- Woonde de overledene al langer dan 10 jaar in het buitenland? Dan heft Nederland meestal geen erfbelasting.
- Wat gebeurt er met de erfbelasting als ik beneficiair aanvaard?
Bij beneficiaire aanvaarding (aanvaarden onder voorbehoud) ben je niet privé aansprakelijk voor schulden. Voor de berekening van de erfbelasting maakt dit in principe niet uit: je betaalt belasting over het saldo van bezittingen min schulden.
Blijkt er onder aan de streep niets over te blijven of zijn er meer schulden dan bezittingen? Dan is de waarde van de erfenis € 0,- en betaal je dus ook geen erfbelasting.
