Je kunt erfbelasting niet helemaal vermijden, maar je kunt het bedrag vaak wel verlagen, onder andere door goede keuzes vast te leggen in een testament.
Hoeveel erfbelasting wordt betaald hangt af van wie er erft, welke vrijstellingen gelden en hoe de erfenis is verdeeld. Zonder testament liggen deze keuzes vast volgens de wet en blijven mogelijkheden om belasting te besparen vaak onbenut.
Als je niets regelt, valt je nalatenschap in veel gevallen terug op de wettelijke verdeling en benut je fiscale mogelijkheden (zoals sturen op vrijstellingen en flexibiliteit in de verdeling) minder goed, waardoor erfgenamen sneller erfbelasting betalen.
Het risico van “niets doen” is dat je nabestaanden achteraf weinig kunnen bijsturen en onbedoeld meer belasting betalen dan nodig.
Wat moet ik doen? Breng je gewenste verdeling (partner/kinderen/overigen) in lijn met de vrijstellingen en leg dit vast in een testament.
Inleiding
Niemand betaalt graag te veel belasting. Zeker niet over geld waar al een leven lang voor gewerkt is. Toch laten veel mensen duizenden euro’s liggen doordat ze geen testament hebben.
De vraag “Hoe kan ik erfbelasting ontwijken?” is dan ook heel logisch. Hoewel je de belastingdienst nooit helemaal kunt passeren, zijn er slimme, legale routes om de aanslag flink te verlagen. Of het nu gaat om schenken met warme hand of een slim testament: in dit artikel leggen we uit wat voor jou het gunstigst is.
Met een testament opstellen kun je erfbelasting vaak aanzienlijk verlagen, doordat je slim gebruikmaakt van vrijstellingen en fiscale mogelijkheden.
Hoe werkt erfbelasting in het kort
Als je overlijdt dan moeten de personen die geld of spullen van je erven daar meestal belasting over betalen. Dit heet erfbelasting en wordt ook wel successierecht genoemd.
Hoeveel ze moeten betalen hangt af van twee dingen:
- De relatie tussen de persoon die erft en jou. Een partner of kind betaalt minder dan een vriend of nicht.
- De hoogte van het bedrag dat iemand krijgt. Over een groter bedrag moet je meer belasting betalen.
Je erfgenamen hoeven niet over alles belasting te betalen. Partners mogen eerst € 828.035 krijgen zonder belasting, kinderen € 26.230. Over wat ze meer krijgen moeten ze wel belasting betalen.
Als je precies wilt weten hoe dit werkt en wat de exacte tarieven zijn lees dan: Tarieven en vrijstellingen erfbelasting 2026
Erfbelasting ontwijken: wat te doen?
Er zijn manieren waarop je erfbelasting kunt verminderen of zelfs voorkomen. Hieronder volgen een aantal tips:
Schenken tijdens leven:
Door tijdens je leven alvast een deel van je vermogen te schenken aan je erfgenamen, kunnen zij dit bedrag vrij van erfbelasting ontvangen. Dit kan voordelig zijn als je bijvoorbeeld al op leeftijd bent en verwacht dat je erfgenamen anders veel erfbelasting zullen moeten betalen. Er gelden wel bepaalde voorwaarden en regels voor schenken, zoals een jaarlijkse vrijstelling en beperkingen voor schenkingen aan kinderen.
Opstellen van een testament:
Een testament opstellen is één van de meest effectieve manieren om erfbelasting te beperken. Er gelden verschillende vrijstellingen voor erfbelasting, afhankelijk van de relatie tussen de overledene en de erfgenamen. Zo is er bijvoorbeeld een hoge vrijstelling voor echtgenoten en geregistreerde partners, en een lagere vrijstelling voor kinderen en kleinkinderen.
In je testament kan je bepalen wie welk deel van je erfenis krijgt. Je kunt daarmee de bedragen afstemmen op de hoogte van de vrijstellingen die je erfgenamen hebben. Sommige mensen nemen een goed doel op in hun testament. Goede doelen hoeven helemaal geen erfbelasting te betalen.
In je testament kan je ook een opvullegaat opnemen. Dit is een optie waarmee je erfgenamen, nadat je bent overleden, de verdeling nog kunnen aanpassen om optimaal gebruik te maken van de vrijstellingen.
Door slim gebruik te maken van schenkingen, het opstellen van een testament en vrijstellingen kun je dus flink besparen op de erfbelasting en kun je het betalen hiervan ontwijken.
Schenken of erven: wat is gunstiger?
Bij het overdragen van vermogen van ouders naar kinderen wordt er vaak gedacht aan erven. Echter kan schenken tijdens leven ook een optie zijn. Wat is nu eigenlijk gunstiger: schenken of erven? Hieronder zullen we uitleggen wat de verschillen zijn en wat de voor- en nadelen van beide opties zijn.
Schenken
Bij schenken wordt er al tijdens leven vermogen overgedragen van de ouders naar de kinderen. Dit kan zowel eenmalig als periodiek. Bij schenkingen boven een bepaald bedrag moet er schenkbelasting worden betaald, maar schenken kan ook zorgen voor een vermindering van de uiteindelijke erfbelasting.
Voordelen van schenken
- Vermogen wordt al tijdens leven overgedragen, waardoor de kinderen er direct gebruik van kunnen maken.
- Het geschonken vermogen kan niet meer worden belast met erfbelasting.
- Schenkingen zijn ook vrijgesteld tot een bepaald bedrag.
- Je kunt elk jaar een bedrag schenken dat onder de vrijstelling blijft.
Nadelen van schenken
- Het kan nadelig zijn voor de eigen financiële situatie van de ouders.
- Bij periodieke schenkingen moet er ieder jaar aangifte worden gedaan voor de schenkbelasting.
Erven
Bij erven wordt het vermogen pas na het overlijden van de ouders overgedragen naar de kinderen. Het bedrag dat geërfd wordt, is belast met erfbelasting. De hoogte van de erfbelasting is afhankelijk van het bedrag dat geërfd wordt en de relatie tussen de erfgenamen en de overledene.
Voordelen van erven
- Er hoeft geen belasting te worden betaald zolang het geërfde bedrag onder de vrijstelling valt.
- Het kan gunstig zijn voor de financiële situatie van de ouders, omdat zij het vermogen tot hun overlijden kunnen behouden.
Nadelen van erven
- Het kan langer duren voordat de kinderen het vermogen kunnen gebruiken.
- Het geërfde vermogen is nog niet belast met erfbelasting, waardoor dit bedrag in principe zwaarder belast kan worden.
Wat gunstiger is, schenken of erven, hangt af van de persoonlijke situatie van de ouders en de kinderen.
| Schenken (tijdens leven) | Erven (na overlijden) | |
|---|---|---|
| Belastingsoort | Schenkbelasting | Erfbelasting |
| Moment van heffing | Direct bij de schenking | Na overlijden van de erflater |
| Vrijstellingen | Jaarlijkse en soms eenmalig verhoogde schenkvrijstellingen (afhankelijk van relatie en doel). | Vrijstellingen voor partner, kinderen en overige erfgenamen; hoogte verschilt per relatie. |
| Invloed op vermogen | Vermogen verlaat direct het bezit van de schenker. | Vermogen blijft beschikbaar tot het overlijden. |
| Flexibiliteit | Beperkt nadat de schenking is gedaan; terugdraaien is meestal niet mogelijk. | Verdeling en fiscale keuzes kunnen vooraf worden gestuurd via een testament. |
| Wanneer gunstig? | Als vrijstellingen slim worden benut en de schenker het vermogen kan missen. | Als de verdeling en vrijstellingen goed zijn vastgelegd en flexibiliteit gewenst is. |
Vrijstelling van erfbelasting
Erfgenamen kunnen te maken krijgen met erfbelasting, maar er zijn vrijstellingen van toepassing die kunnen helpen bij het verminderen of voorkomen van deze belasting. Het bedrag van de vrijstelling verschilt per persoon en per situatie.
Hieronder volgt een overzicht van de vrijstellingen die gelden voor de meest voorkomende erfgenamen:
- Partners hebben in 2026 een vrijstelling van € 828.035. Dit betekent dat de partner tot dit bedrag belastingvrij erft.
- Kinderen en kleinkinderen hebben in 2026 een vrijstelling van € € 26.230
- Ouders hebben in 2026 een vrijstelling van € 62.110
- Overige erfgenamen hebben in 2026 een vrijstelling van € 2.769
Het is belangrijk om te weten dat deze vrijstellingen gelden per persoon en niet per nalatenschap. Dit betekent dat bijvoorbeeld een echtpaar gezamenlijk recht heeft op tweemaal de vrijstelling van partners.
Conclusie: een testament helpt je erfbelasting te besparen
In dit artikel hebben we besproken waarom het belangrijk is om een testament op te stellen. We hebben ook gekeken naar manieren om erfbelasting te verminderen of te voorkomen, zoals schenken tijdens leven, het opstellen van een testament en het benutten van vrijstellingen. Vervolgens hebben we gekeken naar de voor- en nadelen van schenken en erven en hebben we de vrijstellingen voor erfbelasting besproken die gelden voor partners, kinderen, kleinkinderen, ouders en overige erfgenamen. Dit met als doel om het betalen van erfbelasting te ontwijken.
Regel je testament nu bij Thuisnotaris
Wil je zeker weten dat je nalatenschap precies wordt verdeeld zoals jij dat wilt? En tegelijkertijd de erfbelasting tot een minimum beperken? Dan is het tijd om actie te ondernemen!
Bij Thuisnotaris maken we het opstellen van een testament makkelijk en betaalbaar:
– Ontdek in onze online tool gratis hoe jouw testament eruit kan zien
– Meer informatie over onze testamenten
Met onze online tool tool kun je in enkele stappen je testament verkennen. Geen ingewikkelde juridische taal, maar duidelijke, begrijpelijke opties. En het mooie is: je kunt geheel vrijblijvend beginnen.
Wacht niet tot het te laat is. Bescherm je dierbaren en zorg voor een heldere verdeling van je nalatenschap. Bespaar op erfbelasting en geef je familie zekerheid.
Maak vandaag nog je eerste stap naar een zorgeloos testament! Regel je testament nu bij Thuisnotaris
Wil je liever een uitgebreid gesprek met een van onze experts? Dat kan ook. Kies dan voor een begeleidingsgesprek
